დაჭრილი ფრთები, ანუ- ამბავი თვითმფრინავის ბიჭებზე

პატარა ვიყავი, ასე 10, 11 წლის, დედა ფილმ “ლაზარეს” მაყურებინებდა ხოლმე. გეგა კობახიძე იმ ფილმში ჩემი ასაკის პატარა ბიჭი იყო. მე მაშინ ვერასოდეს წარმოვიდგენდი, რომ ასეთი პატარა და ლამაზი ბიჭი შეიძლებოდა ოდესმე აღარ ყოფილიყო..

სიმართლე მალევე გავიგე. დედამ მომიყვა. თან ტიროდა. 

ეს ამბავი ჩემი ბავშვობის მოგონებებიდან ყველაზე მძაფრია. სიტყვა “დახვრიტეს” მაშინ ისე დაუჯერებლად , ისე შემზარავად და ისე შოკისმომგვრელად ჟღერდა, დღემდე მომყვება ის საშინელი განცდა.

ვერ ვიჯერებდი, როგორ შეიძლებოდა ვინმეს გეგა დაეხვრიტა. დამდგარიყო, დაემიზნებინა იარაღი და ესროლა. სად გეგა და სად სიკვდილი, სად სილამაზე და სად სიკვდილი.. როგორ შეიძლებოდა  ლაზარე მოეკლა ვინმეს.

მითუმეტეს რომ გეგას არავინ მოუკლავს და არც იარაღი ჰქონია..

დღესაც ასე ვფიქრობ.

დღესაც მგონია , რომ ადამიანი მას ვერ მოკლავდა. ის საშინელი საბჭოთა სისტემის მიერ გამხეცებულმა ჯალათებმა მოკლეს. ის ადამიანებიც სისტემის მსხვერპლნი არიან, ისევე როგორც თვითმფრინავის ბიჭები.

ყველაზე შემზარავი ამ ამბავში ის არის, რომ გამტაცებლებს ერთნაირი განაჩენი გამოუტანეს. იმას, ვინც ეკიპაჟის წევრებს ესროლა და იმას, ვისაც არ უსვრია, ყველას დახვრეტის განაჩენი ხვდა წილად. და თანაც განაჩენში წერია, რომ ისინი არა მკვლელობისთვის, არამედ გატაცებისთვის დასაჯეს.

ალბათ დღეს ყველა ხვდება ამას, რომ მათი დახვრეტა საბჭოთა კავშირს საკუთარი ძალაუფლების დასამტკიცებლად დასჭირდა და არა სამართლიანობის აღდგენისათვის. მათ ეკიპაჟის წევრების დაჭრისა და მკვლელობისთვის არ დაუხვრეტუათ ბიჭები, მათ ისინი გაქცევისთვის დახვრიტეს.

როგორ თუ გაფრენა მოინდომეს, როგორ თუ თავისუფლება მოინდომეს.. აი ახლა გაფრინდითო და.. ყველანი დახვრიტეს. მათ შორის უდანაშაულო მღვდელი, რომელიც არც ყოფილა თვითმფრინავზე და უბრალოდ ბიჭების მეგობარი იყო. 

ისევ ის კითხვა, ვის შეეძლო ესროლა უდანაშაული სასულიერო პირისთვის, თუ არა თვით სატანას? 

არავის. ადამიანს  არ შეეძლო და არც მინდა დავიჯერო რომ არსებობს ადამიანი, ვისაც ეს შეუძლია.

ბიჭებიდან ერთის ტყვიას შეეწირა ეკიპაჟის წევრი. როგორც ყვებიან აჟიტირებული ისროდა, არც იცოდა რას აკეთებდა. უკვე თვითმფირნავში მყოფს უკან დასახევი გზა აღარ ქონდა. ის მოკლული საბჭოეთის მიერ გამწარებული ადამიანის მსხვერპლია. ისევე როგორც ორი გამტაცებელი ბიჭი, რომელიც ერთმა თვითმფრინავშივე მოიკლა თავი, როცა გაიგო რომ თბილისში ბრუნდებოდნენ, მეორე კი საავადმყოფოში გარდაიცვალა , გარედან, სპეცდანაყოფის მიერ ნასროლი ტყვიით.

ყველანი დახვრიტეს. ისე რომ საფლავებიც არ იციან დედებმა. არანაირი წესის აგება, არანაირი გარდაცვლილის პატივისცემა. ადამიანს კი არა, ცხოველსაც ვერ მოექცევი ასე, თუ კი ოდნავ მაინც გაქვს სიკეთის ნატამალი გულში.

მაგრამ სად სოციალიზმი და სად სიკეთე. 

სად სისტემა და სად სიკეთე.

მე დღეს 25 წლის ვარ. სიკვდილზე ხშირად ვფიქრობ. უფრო მეტს ვიდრე სიცოცხლეზე. 

სიკვდილზე როცა ვფიქრობ ხოლმე მარიტა მახსენდება და გეგა. ერთი მოთხრობის პერსონაჟია, მეორე ნამდვილი. ორივე პატარები და ლამაზები იყვნენ. ორივე ჩაკეტილმა აზროვნებამ და ბოროტებამ დახოცა. ჯერ დახოცა, მერე დაიტირა.

“წყეულიმც იყავ აბელ არავიძე”..

ამ სიტყვებით დასტირის ფილმ “მონანიებაში” მკვდარ შვილს მამა, რომელიც საბჭოთა სისტემას შეეწირა, და ბაბუის ცოდვების გამო თავს განაჩენი გამოუტანა. 

ფიქრობენ ამას ის ადამიანები ვინც გეგას ესროლეს? ალბათ კი. ეს იქნება მათთვის დაუსრულებელი ფიქრი.

……

ეს ამბავი 1983 წლის  18 ნოემბერ მოხდა.

ახლა 2017 წელია. 

ყველანი გავიზარდეთ. ყველამ გააგრძელა ცხოვრება. დროც შეიცვალა, ხალხიც , იმდენსაც აღარ ფიქრობენ იმ ამბავზე. ალბათ ტკივილიც გაუნელდათ..

სეზონებიც იცვლებიან და ნომბერი კიდევ ბევრჯერ მოვა. ყველა და ყველაფერი შეიცვლება.

თვითმფრინავის ბიჭების გარდა. 

დროსა და სივრცეში გაჭედილი ბიჭების გარდა, ფრთებდაჭრილი ბიჭების გარდა.

“ლაზარე” დიდი ხანია აღარ მინახავს. 25 წლის ვარ უკვე. გეგა ისევ პატარა ბიჭია. დიდი მეოცნებე თვალებით. სევდიანი თვალებით. 

იმ ჩიტივით, ხულიგანი ბიჭები ქვებს რომ ესვრიან და ფრენას შეაწყვეტინებენ. 

და სხვა რა უნდა ვთქვა. 

მაინც გაფრიდნენ ! მაინც. 

Advertisements

სასჯელად ქცეული სილამაზე

ალბათ ბედისწერაა სილამაზე. ნამდვილი, თვითმყოფადი, თავისთავად დაბადებული სილამაზე. არაფერი რომ სჭირდება, არანაირი გადაკეთება, არაფერი ზედმეტი.. უბრალოდ რომ იბადება და არის. ყვავის, ანათებს, აცოცხლებს ირგვლივ ყველაფერს. გაზაფხულს რომ ჰგავს, ახლადაყვავებულ იას, მზის სხივს, ოცნებას, ვარკვლავებით მოჭედილ ცას..რომ შეხედავ და ღმერთის არსებობას დაიჯერებ.

ასეთი იყო ლიკა. რომ გინდა მისი მსგავსი იპოვო და არ შეგიძლია. არ გამოდის.. და ამ დროს , ამ სილამაზესთან სიკვდილი მოდის! სიკვდილი. საშინელი, ცივი სიკვდილი. ზიხარ და ფიქრობ, რანაირად, როგორ, რატომ. სად სიკვდილი, სად სილამაზე. რა უნდა ასეთ სილამაზესთან მარტოობას, ტკივილს, ცრემლს, ტანჯვას და.. სიკვდილს. რა უნდა , რა ადგილი აქვს მასთან ამ ყველაფერს?

ამაზე პასუხი არ გაქვს. არც არავის აქვს. არ არსებობს პასუხი. 

რომი შნაიდერი გამახსენა ლიკას გარდაცვალებამ. ვარკსკვლავი რომი. თან როგორ გავდნენ ერთმანეთს. შველივით თვალებით, ფაიფურის კანით, როცა იღიმოდნენ, თითქოს მზე ამოვიდაო. სათაყვანებელი ქალები, იმისთვის შექმნილები-გიყვარდეს, ბოლომდე გიყვარდეს. და ამ დროს ტკივილი და ტანჯვა მოდის, და აქრობს მათ. ფიზიკურად ანადგურებს.  შენ კი ზიხარ და ვერ ხვდები, რატომ ისინი, რატომ ეს სილამაზის გამოვლინებები, რატომ ეს ოცნებად ქცეული ქალები.. პასუხი კი არ არსებობს.

ალბათ,მართლაც ბედისწერაა სილამაზე. პასუხს გთხოვს რაღაც და ვიღაც, არ გეპატიება, არ შეგრჩება.

სევდად გექცევა, ტკივილად გექცევა.

მარტოობად, სინანულად.

მაგრამ, მაინც დარჩები. ლეგენდად და ამბად დარჩები. ტკივილნარევი ღიმილით გაგიხსენებენ. ბედისწერააო იტყვიან.

“მართლაც, საიდან მოდის სილამაზე, ან სად მიდის.. თუ, დროებით მიეფარება, ვინ იცის..”

‘წუხელ სიზმარში გნახე’

fg

წუხელ სიზმარში გნახე.
ისეთი იყო ყველაფერი, ისეთი ნამდვილი, ისეთი ხელშესახებად ნამდვილი. .
შენ იყავი ისეთი კარგი, როგორიც ხარ, მე კი ისეთი ბედნიერი, როგორიც არასოდეს ვყოფილვარ.
და ვიყავით ერთად.
მე და შენ. ჩვენ.

წუხელ სიზმარში გნახე.
.. ვითომ გიყვარდი.
ვითომ კი არა, მართლა გიყვარდი!
..ალბათ ასე გეყვარებოდი ცხოვრებაშიც, სიზმრები რომ ხდებოდეს.

ახდენილი სიზმრები კი არ არსებობს.
ოცნებებივით.

ახდენილ სიზმრებს უკვე ბედნიერება ქვია.
..
მე წუხელ სიზმარში გნახე.
შენ შენი საყვარელი მაისური გეცვა, მე შენი საყვარელი ყვავილებიანი კაბა.
და ყველაფერი იყო ისეთი არაჩვეულებრივი,ისეთი კარგი, როგორიც მხოლოდ სიზმარში შეიძლება იყოს.

‘სიზმრები კი აუხდენელ ოცნებებს გვანან.
გაუშლელად დამჭკნარი ყვავილივით,
სიცოცხლეში  რომ ვერასოდეს გაიხარებენ.’

Tengo ganas de ti.

54d282178d0ff18896d3755adfc5fbe6o
შენთან ყოველთვის სხვა იქნება. მე კი..
ვზივარ , როგორც ცარიელი სახლი. მოლოდინით მტვერდადებული,
როგორც ფურცელი, რომელზეც არ დაწერეს,
როგორც ისტორია, სადაც არაფერი ხდება.
ვზივარ.
შენთან კი, ყოველთვის სხვა იქნება.

შენთან ყოველთვის სხვა იქნება. ხედავ?
ხომ გეუბნებოდი. შენ კი ჯიუტად ამბობდი, არაო.
მე წავალ. დღეს თუ არა ხვალ.
ჩემს მერე გაზაფხულიც დადგება შენთან და ზამთარიც.
გაგახსენდები ხოლმე, ალბათ უფრო ზამთარში. ზამთარივით ცივი ვარ და იმიტომ.

“დამიჯერებდი მაშინაც, თუ კი ყველა იტყოდა რომ ვტყუი?”
მე კი მაინც იმედი მაქვს, მე გახსენდები,
როცა შენს საყვარელ სიმღერაზე ფიქრობ.
რა დიდი ოცნებაა არა?
(ახდენილი ოცნებები არ არსებობს.)

სეზონები იცვლებიან,
მე კი ისევ შენს ღიმილზე ვფიქრობ..

რა პატარაა ეს ცხოვრება სიყვარულისთვის.

შენ მართლა აქ ხარ? თუ მე ვოცნებობ..

13697050_1778906818992017_2719519915285127695_n


“-შენ მართლა აქ ხარ? ..თუ მე ვოცნებობ?

(უკვე ვერ ვარჩევ ოცნებას რეალობისგან)
შენ მართლა აქ ხარ?  იქნებ სიზმარია. ვეღარ ვარჩევ შენს სახეს, იმდენი დრო გავიდა..”

დარწმუნებული ხარ, რომ დამიჯერებდი, თუ კი ყველა იტყოდა რომ ვტყუი?
მე კი ისევ შენს ღიმილზე ვფიქრობ..
თვალებში სიამაყეჩამდგარ ღიმილზე. და თითქოს, უკვე, ძნელად ვიხსენებ შენს სახეს.
იმისიც კი მეშინია, არ დამავიწყდეს შენი თვალები.
..
და მაინც ვერ ვიჯერებ, რომ ჩემი დავიწყება შეგიძლია,
სხვისი პოვნა შეგიძლია! სხვისი , გესმის? ვიღაც ახლის..
..
იმ სხვას შეუძლია ადგეს და წავიდეს.
სხვას შეუძლია უყვარდე, და სხვასთან იყოს.
მე შემიძლია სხვასთან იყო , და მიყვარდე.
..
ჩემთვის უშენობა სეზონებით იზომება.
შენთვის ცხოვრების ერთი გვერდია.

ზაფხულიც უშენოდ ჩაივლის.

***
მე დღესაც არ ვიცი რამდენი ფოთოლი უნდა ჩამოვარდეს, შემოდგომას შემოდგომა რომ  დაერქვას.
არ ვიცი რამდენი ვაშლი უნდა აყვავდეს,  გაზაფხული რომ მოვიდეს ჩემს ქუჩაზე.
ისიც არ ვიცი, რამდენი ხელის გაწვდენაზეა ტყემლის ხე ჩემი ფანჯრიდან, ან რამდენი ბავშვობა დამრჩა, სანამ ნაძვები ფერს შეიცვლიან..
მაგრამ ვიცი,  დაგიჯერებდი მაშინაც, თუ კი ყველა იტყოდა, რომ ტყუი..

ოგიუსტენ

ogiusten

მა გვერდზე გადაიწიე- მეუბნება და გვერდულად მიყურებს.
ვიწევ და ვუღიმი-ასე?
მოდის და ნელა მისწორებს თმას, ისე რომ არ მიყურებს თვალებში- აი ასე!
მეცინება და მიხარია რომ მყავს.

ოგიუსტენი ფრანგია. ჩალისფერი თმა აქვს და ჭაობისფერი თვალები. ფერმკრთალია , მაღალი და გამხდარი ,  სულაც არაა ისეთი, როგორი ბიჭებიც მომწონს. მაგრამ ..დავინახე თუ არა , რომ იტყვიან, დამატყვევა.
ინგლისური კარგად იცის. ჩემზე კარგად. ბევრად კარგად. მე საერთოდაც , საშუალოზე ცუდად ვლაპარაკობ ინგლისურად, მაგრამ, საკმარისად კარგად იმისათვის, რომ ოგიუსტენმა ჩემი გაიგოს.

ბალახზე ვწევართ.  ასე ვოცნებობთ ხოლმე. გულაღმა მწოლიარეები, ცას მიშტერებულები.
თავის ოცნებებზე არასოდეს მიყვება, მეუბნება გაცვდებაო. ცას რომ უყურებ და ოცნებობ , ცა იმახსოვრებს და სადღაც შენი ოცნება იწერებაო.
მჯერა.

ვარსკვლავები არ არის. რომ იყოს ოგიუსტენი მკითხავდა, ვოცოდი თუ არა , რომ წინათ ვარსკვლავებს ციური ნავიგაციისთვის იყნებედნენ. მე ვეტყოდი, რომ არა. და ის მომიყვებოდა ყველაფერს ვარსკვლავების შესახებ. მე ვერაფერს გავიგებდი, მხოლოდ იმას ვიფიქრებდი ,  ბედნიერებაა რომ მყავს – მეთქი.
წამოვჯექი, მის ხელს ვიღებ და ვაკვირდები. მიღიმის.

-მომიყევი შენს გოგოზე- ვეუბნები და  ხელს თვალს არ ვაცილებ.
ცაში იყურება, თვალები უბრწყინავს . მაინც რა მოგიყვე? ჩვეულებრივი გოგოა. შენნაირი ჭკვიანი არაა..
მივხვდი რომ ჩემი გახარება უნდა და იმიტომ მეუბნება.
-მე რა ჭკვიანი ვარ? – მეცინება.
–  ჰო, არც ისე-ისიც იცინის.
-იმასთან ერთადაც უყურებ ხოლმე ცას? -ყელში ბურთი გამეჩხირა.
– არა. ის სხვანაირია. სასწაულების არ სჯერა. მხოლოდ მიზნები აქვს. მხიარულია , სულ იცინის.. შენნაირი მტირალა კი არაა .

მეცინება და თან ტირილი მინდა. მგონია რომ უიმისოდ ვეღარ ვიოცნებებ..
-როდის მიდიხარ? – ვეკითხები , მიუხედავად იმისა რომ პასუხი ვიცი.
-ზეგ.
არ ვეუბნები არ წახვიდე-მეთქი. ვიცი რომ უნდა წავიდეს და ვეღარასოდეს ვნახავ. ნეტავ მეც “გამცვალონ” ასე, რომელიღაც ფრანგ სტუდენტში..
-ხვალ არ გნახავ. ვეუბნები და თვალები ცრემლით მევსება, მინდა ავდგე და გავიქცე..
წამოჯდა – ადამიანები ყოველთვის მიდიან.

დგება და ზემოდან დამყურებს. მეც ვდგები. არ მინდა ჩავეხუტო, მაგრამ მოდის და მეხვევა. ცოტა ხანს. მე ყურები მიგუბდება და ტირილს ვიწყებ.
წავიდა. მე ვუყურებ და ვგრძნობ როგორ მიაქვს თან ყველაფერი, რაც იმ სამყაროდან მქონდა მოპარული, რომელსაც ის ეკუთვნოდა.

-ოგიუსტენ !- არ ვიცი ვფიქრობ თუ ხმამაღლა ვამბობ. ალბათ ვფიქრობ, რადგან არ იხედება.

12 წლის ბიჭი

12 წლის ბიჭი ხომ გინახავთ? ნამდვილი 12 წლის ბიჭი. მზისგან გაშავებული წვრილი მკლავებითა და გადატყავებული მუხლებით. ის არასოდეს იღლება , არასოდეს არაფერი ეზარება. რომ ჰკითხოთ, გეტყვით, რომ ამქვეყნად ვერაფერი შეაშინებს. არასოდეს აინტერისებს იმ ტანსაცმლის ფასი, რომელიც აცვია; არ აქვს მნიშვნელობა რამდენი შარვალი და მაისური ექნება . აქვს ერთი ბურთი და კედები, რომელსაც წლის დასაწყისში ყიდულობენ.

image

ყოველ დილით, მზის ამოსვლამდე დგება და მარტო მიდის ტბაზე, მისი სახლიდან სამი კილომეტრის დაშორებით. გზაში ტყის გავლაც უწევს, მაგრამ, რა თქმა უნდა  არ ეშინია. მის წვრილ მკლავებს და მუხლებს რომ შეხედოთ არ დაიჯერებთ, მაგრამ მას მართლაც არაფრის ეშინია.

ჯდება ტბის პირას და გაჰყურებს მეორე ნაპირს . იქით ნაპირას, შუაში, ჭაობებია. დასავლეთით უნდა იცურო, ნაპირს რომ მიადგე. მერე ტყე იწყება, მაღალი ნაძვებით სავსე ტყე.
ბიჭი ჯდება ნაპირზე და წარმოიდგენს – აი შევიდა წყალში , მიცურავს , უსვამს ხელებს და წყალს მიაპობს, იღლება, მაგრამ არ ეპუება, მიცურავს, დროდადრო ზურგზე წვება და ისვენებს, მერე ისევ მიცურავს.. სამი საათი, ოთხიც.. აი გამოჩნდა მეორე ნაპირი, ტყე..
ბიჭი მიუყვება ტყეს. დაბურულია, მზის სხივიც ვერ ატანს,  მგლების ყმუილი ესმის..მიდის ბიჭი და თავგადასავალს ეძებს, ისეთს, ჯერ რომ არავის გადახდენია თავს!
იქნებ ურჩხულებთან ბრძოლამაც მოუწიოს? ან იდუმალ ქოხს გადააწყდეს სადმე, ან სულაც..ჰო , ამასაც კი ფიქრობს, იქნებ სასახლე აღმოაჩინოს? კაბებშრიალა სეფექალებითა და ლურჯფრაკიანი კარისკაცებით. სასახლე , მარმარილოს კიბეები რომ ამშვენებს..

გაკვეთილები ეწყება. უკანა გზაზე უკვე მზე აჭერს. მაისურს იხდის და ზემოთ , ცაში იყურება. მერე ქვას იღებს და წყალში მოსხლეტით ისვრის. კარგად გამოუვიდა. ეღიმება.
მიაბიჯებს. თავდაჯერებულად, აუჩქარებლად, ჯიბეებში ხელებჩაწყობილი. ისე, ნამდვილი ბიჭი რომ უნდა დადიოდეს.
გზაში , როგორც ყოველთვის,  ღობიდან მეზობლის ბაღში ძვრება და აწითლებულ ვაშლს გეახლებათ. ესაა მისი საუზმე.

ბიჭი ყოველ დილას მიდის სახლიდან , ჯდება ტბის პირას და ნამდვილი ოცნებით ოცნებობს, დიდი ოცნებით.. და თქვენ გგონიათ ვინმეს გაუმხელს ? გგონიათ თავის სამყაროში ვინმეს შეუშვებს? – არა. არასოდეს !

ერთი ბურთი აქვს , ყოველ დღე ერთი და იგივე მაისური და შორტი აცვია, მის წვრილ მკლავებს და მუხლებს რომ შეხედოთ ვერ დაიჯერებთ, მაგრამ მას ვერასოდეს, ვერაფერი შეაშინებს!